IVF: Quy Trình Chi Tiết, Chi Phí & Tỷ Lệ Thành Công Tại Việt Nam
DS. Phạm Thuỳ Linh
Giới thiệu
Thụ tinh ống nghiệm (IVF) là một phương pháp hỗ trợ sinh sản hiệu quả cho các cặp vợ chồng không thể mang thai tự nhiên. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết về quy trình IVF, chi phí tại Việt Nam, và tỷ lệ thành công theo tuổi tác.
IVF Là Gì? & Lịch Sử Phát Triển
Thụ tinh ống nghiệm (IVF - In Vitro Fertilization) là một quy trình y tế trong đó trứng và tinh trùng được kết hợp bên ngoài cơ thể (in vitro) để tạo thành phôi, sau đó phôi được đưa vào tử cung.
Lần đầu tiên một em bé IVF thành công được sinh ra vào năm 1978 tại Anh Quốc - Louise Brown, được biết đến là "em bé ống nghiệm" đầu tiên trên thế giới.
Từ đó, công nghệ IVF đã phát triển nhanh chóng và trở thành một công nghệ sinh sản hỗ trợ rất hiệu quả.
Tại Việt Nam, các trung tâm hỗ trợ sinh sản bắt đầu phát triển từ những năm 1990, và ngày nay, Việt Nam có nhiều trung tâm IVF uy tín đạt tiêu chuẩn quốc tế. IVF có thể được sử dụng cho nhiều nguyên nhân vô sinh khác nhau, bao gồm: tắc ống dẫn trứng, giảm tinh trùng, vô sinh không xác định nguyên nhân, endometriosis, hay khi các phương pháp điều trị khác không thành công.
Quá trình IVF thường kéo dài khoảng 2-3 tuần từ khi bắt đầu kích thích buồng trứng đến khi chuyển phôi vào tử cung.
Mỗi chu kỳ IVF là độc lập - nếu không thành công, bạn có thể bắt đầu một chu kỳ mới hoặc sử dụng các phôi đã bảo quản trước đó nếu có.
Các Bước Chi Tiết Của Quy Trình IVF
Quy trình IVF bao gồm các bước sau: 1.
Kiểm tra tiền điều trị - bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm và siêu âm để đánh giá sức khỏe sinh sản của cả hai bên. 2.
Kích thích buồng trứng - bạn sẽ nhận thuốc tiêm chủng yếu tố kích thích nang (FSH) hoặc hỗn hợp FSH và LH để khuyến khích buồng trứng phát triển nhiều nang trứng.
Giai đoạn này kéo dài khoảng 10-14 ngày.
Bạn sẽ đi kiểm tra siêu âm nhiều lần để theo dõi quá trình phát triển nang. 3.
Chích kích hoạt - khi các nang đã phát triển đến kích cỡ thích hợp (thường 18-20mm), bạn sẽ nhận một tiêm chích kích hoạt (thường là HCG hoặc agonist GnRH) để hoàn tất sự chín muỗi của trứng và kích thích rụng trứng. 4.
Thu hộ trứng - 34-36 giờ sau tiêm chích kích hoạt, bạn sẽ thực hiện thủ thuật thu hộ trứng.
Thủ thuật này được thực hiện dưới gây mê nhẹ bằng cách đưa một kim siêu âm vào buồng trứng để hút các nang trứng.
Quy trình này kéo dài khoảng 20-30 phút. 5.
Thu hộ tinh trùng - cùng ngày hoặc trước đó một ngày, nam giới sẽ cung cấp mẫu tinh trùng. 6.
Làm tươi tinh trùng và gặp trứng - các nhân viên phòng thí nghiệm sẽ chuẩn bị tinh trùng và kết hợp với trứng bằng cách đặt một số lượng tinh trùng được chọn lọc vào mỗi nang trứng. 7.
Theo dõi phôi - các nhân viên phòng thí nghiệm sẽ theo dõi sự phát triển của phôi trong các ngày tiếp theo (thường là 3-5 ngày hoặc thậm chí 6-7 ngày cho phôi nang). 8.
Chuyển phôi - khi phôi đã phát triển đến giai đoạn thích hợp, nó sẽ được chuyển vào tử cung thông qua một ống thông.
Quy trình này không đau và không cần gây mê. 9.
Hỗ trợ luteal - sau khi chuyển phôi, bạn sẽ nhận các thuốc hỗ trợ (thường là progesterone) để hỗ trợ lót tử cung và tăng cơ hội thực hiện làm tổ của phôi. 10.
Kiểm tra mang thai - 10-14 ngày sau chuyển phôi, bạn sẽ thực hiện xét nghiệm hCG máu để xác nhận mang thai.
Những Rủi Ro & Tác Dụng Phụ Của IVF
Mặc dù IVF là một quy trình an toàn, nhưng nó không hoàn toàn không có rủi ro.
Hội chứng quá kích thích buồng trứng (OHSS) là tác dụng phụ phổ biến nhất, xảy ra ở khoảng 3-6% các chu kỳ IVF.
Trong trường hợp nhẹ, bạn sẽ cảm thấy đau bụng, buồn nôn, và nôn.
Trong những trường hợp nặng, OHSS có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe - bạn có thể cảm thấy chóng mặt, khó thở, tiểu ít, và có thể cần nhập viện.
Để giảm nguy cơ OHSS, bác sĩ sẽ điều chỉnh liều lượng thuốc kích thích và theo dõi chặt chẽ.
Nếu có nguy cơ cao OHSS, bác sĩ có thể khuyên bạn nên tạm dừng chu kỳ hiện tại hoặc chuyển đổi sang phương pháp khác.
Chảy máu hoặc nhiễm trùng - thủ thuật thu hộ trứng có thể gây chảy máu nhẹ hoặc nhiễm trùng, mặc dù hiếm.
Bạn nên báo cáo ngay nếu bạn cảm thấy đau dữ dội, sốt cao, hoặc chảy máu nhiều.
Phản ứng dị ứng đối với thuốc kích thích - một số người có thể gặp phản ứng dị ứng đối với thuốc kích thích.
Hãy báo cáo cho bác sĩ nếu bạn cảm thấy phát ban, khó thở, hoặc các triệu chứng dị ứng khác.
Tâm lý căng thẳng - quá trình IVF có thể gây stress căng thẳng về mặt tâm lý.
Tỷ lệ sảy thai vẫn tương tự như mang thai tự nhiên, khoảng 15-20% tổng số mang thai, mặc dù có thể cao hơn ở phụ nữ lớn tuổi.
Hiếm lắm, các biến chứng nặng như tổn thương ruột, mạch máu, hoặc tử vong có thể xảy ra, nhưng điều này rất hiếm (khoảng 1 trong 1000 trường hợp).
Chi Phí IVF Tại Việt Nam
Chi phí IVF tại Việt Nam thay đổi tùy theo địa điểm và cơ sở y tế.
Nhìn chung, chi phí một chu kỳ IVF tại Việt Nam dao động từ 100-200 triệu đồng (khoảng 4,000-8,000 USD).
Chi phí này bao gồm: kiểm tra tiền điều trị, thuốc kích thích buồng trứng, siêu âm theo dõi, thu hộ trứng, xử lý phôi, chuyển phôi, và xét nghiệm kiểm tra mang thai.
Tuy nhiên, chi phí có thể cao hơn hoặc thấp hơn tùy theo các yếu tố sau: số lượng siêu âm theo dõi, loại thuốc được sử dụng, liệu có cần các thủ thuật bổ sung như ICSI (tiêm tinh trùng vào trứng) hoặc PGT (xét nghiệm di truyền phôi), và liệu có bảo quản phôi thừa không.
Nếu bạn cần sử dụng trứng từ người cho hay tinh trùng từ người cho, chi phí sẽ cao hơn đáng kể.
Các bệnh viện lớn tại Hà Nội và TP.
Hồ Chí Minh thường có chi phí cao hơn so với các cơ sở tại các tỉnh khác.
Một số bệnh viện có gói khuyến mãi hoặc hỗ trợ tài chính cho các cặp vợ chồng cần IVF.
Bạn nên kiểm tra xem bảo hiểm y tế của bạn có bao gồm IVF không - hiện tại, bảo hiểm y tế tại Việt Nam thường không bao gồm chi phí IVF, nhưng điều này có thể thay đổi.
Một số công ty bảo hiểm tư nhân có thể bao gồm một phần chi phí IVF.
Tỷ Lệ Thành Công & Nguyên Nhân Thất Bại
Tỷ lệ thành công của IVF phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là tuổi tác của phụ nữ. Ở phụ nữ trẻ hơn 35 tuổi, tỷ lệ thành công mang thai (positive hCG) khoảng 40-50% trên mỗi chu kỳ, và tỷ lệ sinh con sống khoảng 30-40%. Ở phụ nữ 35-37 tuổi, tỷ lệ này giảm xuống khoảng 30-35% và 20-25%. Ở phụ nữ 38-40 tuổi, tỷ lệ khoảng 20-25% và 10-15%. Ở phụ nữ trên 42 tuổi, tỷ lệ giảm xuống dưới 10% và 5%.
Tỷ lệ sảy thai cũng tăng theo tuổi tác - ở phụ nữ dưới 30 tuổi, tỷ lệ sảy thai khoảng 10-15%, nhưng ở phụ nữ trên 45 tuổi, tỷ lệ có thể lên đến 40-50%.
Các yếu tố khác ảnh hưởng đến tỷ lệ thành công bao gồm: chất lượng tinh trùng, tình trạng tử cung và buồng trứng, thể trạng chung (BMI), mức kháng insulin, mức stress, và lối sống.
Nếu IVF không thành công lần đầu, không nên nản chí - tỷ lệ thành công tích lũy (cumulative success rate) sau 3-4 chu kỳ thường cao gấp 2-3 lần so với một chu kỳ duy nhất.
Một số nguyên nhân thất bại phổ biến bao gồm: chất lượng phôi kém, thất bại thực hiện làm tổ (implantation failure), hoặc những lỗi nhiễm sắc thể ở phôi.
Xét nghiệm di truyền phôi (PGT) có thể giúp chọn các phôi khỏe mạnh, nhưng nó sẽ tăng chi phí.
Trong một số trường hợp, sau 2-3 chu kỳ thất bại, có thể cần xem xét các phương pháp thay thế hoặc tư vấn chuyên sâu.
Chuẩn Bị Tinh Thần & Thể Chất Trước IVF
Chuẩn bị tinh thần và thể chất trước IVF là rất quan trọng để tăng cơ hội thành công.
Từ phía thể chất: 1.
Cân bằng cân nặng - nếu bạn bị thừa cân hoặc thiếu cân, hãy cố gắng đạt được cân nặng lý tưởng (BMI 18.5-25).
Béo phì có thể giảm tỷ lệ thành công IVF. 2.
Chế độ ăn lành mạnh - tăng cường tiêu thụ rau xanh, trái cây, cá, hạt, và giảm thực phẩm chế biến sẵn. 3.
Tập thể dục thường xuyên - nhưng hạn chế vận động mạnh quá mức. 4.
Bỏ hút thuốc - hút thuốc làm giảm chất lượng trứng và tinh trùng. 5.
Hạn chế rượu - uống rượu quá nhiều có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. 6.
Ngủ đủ - đảm bảo ngủ 7-9 tiếng mỗi đêm. 7.
Kiểm tra sức khỏe - kiểm tra các bệnh lý như bệnh tiểu đường, tăng huyết áp, hoặc nhiễm trùng.
Từ phía tâm lý: 1.
Giáo dục bản thân - tìm hiểu kỹ lưỡng về quy trình IVF sẽ giúp bạn cảm thấy tự tin hơn. 2.
Nói chuyện với người bạn đời - hãy chia sẻ cảm giác và lo lắng của bạn với người bạn đời. 3.
Tìm kiếm sự hỗ trợ - tham gia các nhóm hỗ trợ hoặc nói chuyện với bạn bè và gia đình về kế hoạch của bạn. 4.
Quản lý stress - thực hành yoga, thiền, hoặc các kỹ thuật thư giãn khác. 5.
Thiết lập kỳ vọng hiện thực - hiểu rằng IVF không phải là sự đảm bảo, mà là một sự cố gắng để cải thiện cơ hội. 6.
Tìm kiếm tư vấn - nếu bạn đang cảm thấy lo lắng hoặc chán nản, hãy nói chuyện với một nhà tâm lý hoặc cố vấn.
Quy Trình Sau Chuyển Phôi & Chờ Đợi
Sau khi chuyển phôi, bạn sẽ bước vào giai đoạn chờ đợi - ngày 10-14 ngày để xét nghiệm xác nhận mang thai.
Đây thường là giai đoạn căng thẳng nhất của quá trình IVF.
Điều quan trọng cần lưu ý là các triệu chứng sớm của mang thai (chẳng hạn như căng vú, buồn nôn, mệt mỏi) cũng có thể là do các thuốc hỗ trợ progesterone mà bạn đang dùng.
Vì vậy, không nên quá tập trung vào các triệu chứng này.
Bạn nên: 1.
Tiếp tục uống các thuốc hỗ trợ như được chỉ định. 2.
Tránh hoạt động nặng hoặc vận động quá mức. 3.
Tránh bồn tắm nóng hoặc bồn spa. 4.
Ăn uống lành mạnh và đủ nước. 5.
Tránh stress quá mức. 6.
Không thử tự kiểm tra mang thai quá sớm (trước ngày kiểm tra chính thức) vì kết quả có thể gây nhầm lẫn do mức hCG còn thấp.
Khi đến ngày kiểm tra hCG, bác sĩ sẽ yêu cầu bạn làm xét nghiệm máu để đo mức hCG.
Nếu hCG dương tính, bạn sẽ cần làm xét nghiệm lại sau 2-3 ngày để chắc chắn rằng mức hCG tăng bình thường.
Nếu hCG âm tính, điều này có nghĩa là chu kỳ IVF đã thất bại.
Trong trường hợp này, bác sĩ sẽ thảo luận về các bước tiếp theo, chẳng hạn như thử lại với phôi bảo quản hoặc bắt đầu một chu kỳ mới.
Điều quan trọng là nhớ rằng thất bại không phải là lỗi của bạn, và thất bại từ một chu kỳ không có nghĩa là các chu kỳ tiếp theo cũng sẽ thất bại.
Các Cơ Sở IVF Uy Tín Tại Việt Nam
Việt Nam có nhiều cơ sở hỗ trợ sinh sản uy tín đạt tiêu chuẩn quốc tế.
Tại Hà Nội, các bệnh viện nổi bật bao gồm: Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Phụ Sản Trung Ương, Bệnh viện Việt Đức, và một số phòng khám tư nhân uy tín.
Tại TP.
Hồ Chí Minh, các cơ sở nổi tiếng bao gồm: Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Quân Y 175, Bệnh viện Sài Gòn, và các trung tâm tư nhân có uy tín.
Tại các tỉnh khác, mỗi tỉnh thường có một hoặc hai cơ sở cung cấp dịch vụ IVF.
Khi lựa chọn cơ sở IVF, hãy cân nhắc các yếu tố sau: 1.
Trình độ chuyên môn - bác sĩ có kinh nghiệm bao lâu? 2.
Tỷ lệ thành công - cơ sở báo cáo tỷ lệ thành công của họ là bao nhiêu? 3.
Danh tiếng - bạn có thể hỏi các bạn bè, gia đình, hoặc tìm kiếm review online. 4.
Chi phí - so sánh chi phí giữa các cơ sở. 5.
Vị trí và tiện ích - liệu cơ sở có tiện lợi cho bạn? 6.
Tính chuyên nghiệp - cách đội ngũ nhân viên đối xử với bạn và cách họ giải thích các thủ tục.
Hãy gặp bác sĩ để tham vấn và đặt câu hỏi trước khi quyết định.
Điều quan trọng là bạn cảm thấy thoải mái và tin tưởng vào đội ngũ y tế của bạn.
Nguồn tham khảo
Nguồn tham khảo
- WHO — Infertility
- Mayo Clinic — Infertility
- American Society for Reproductive Medicine
- Bệnh viện Từ Dũ — Hiếm muộn
Thông tin tham khảo từ các tổ chức y tế uy tín. Mọi quyết định điều trị cần được tham vấn bởi bác sĩ hoặc dược sĩ có chuyên môn.
Câu hỏi thường gặp
IVF có đau không?
Quy trình chuyển phôi thường không đau, chỉ có cảm giác hơi khó chịu. Thủ thuật thu hộ trứng được thực hiện dưới gây mê nhẹ, vì vậy bạn sẽ không cảm thấy đau. Tuy nhiên, sau khi thủ thuật, bạn có thể cảm thấy đau nhẹ ở vùng bụng trong vài ngày.
Bao lâu có thể biết IVF thành công?
Bạn sẽ phải chờ 10-14 ngày sau chuyển phôi để làm xét nghiệm hCG máu để xác nhận mang thai. Các xét nghiệm mang thai tại nhà có thể dùng được sớm hơn một chút, nhưng xét nghiệm máu vẫn là chính xác nhất. Nếu mang thai được xác nhận, bạn sẽ cần siêu âm sau đó để xác nhận sự phát triển bình thường.
Có bao nhiêu phôi sẽ được tạo ra trong một chu kỳ IVF?
Số lượng phôi phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm tuổi tác, chất lượng trứng và tinh trùng, và cách phản ứng của bạn đối với thuốc kích thích. Nhìn chung, khoảng 50-70% các trứng được thụ tinh sẽ phát triển thành phôi. Nếu bạn có 10 trứng được lấy ra, bạn có thể có 5-7 phôi phát triển tốt.
Có thể bảo quản phôi thừa không?
Vâng, các phôi thừa có thể được đông lạnh và bảo quản để sử dụng trong tương lai.
Điều này được gọi là bảo quản phôi (embryo cryopreservation).
Các phôi đông lạnh có thể bảo quản trong nhiều năm, và tỷ lệ thành công của các phôi đông lạnh tương tương như phôi tươi.
Sử dụng các phôi đông lạnh trong các chu kỳ tiếp theo có thể giảm chi phí và nguy cơ quá kích thích buồng trứng.
Tỷ lệ thành công IVF ở phụ nữ 40 tuổi là bao nhiêu?
Ở phụ nữ 40 tuổi, tỷ lệ mang thai (positive hCG) khoảng 15-20% trên mỗi chu kỳ, và tỷ lệ sinh con sống khoảng 10-15%. Tỷ lệ sảy thai cũng tăng khoảng 20-30% ở nhóm tuổi này. Tuy nhiên, không nên nản chí - tỷ lệ thành công tích lũy sau 3-4 chu kỳ thường cao hơn đáng kể.
Có thể IVF từ lần đầu thành công không?
Có thể, nhưng tỷ lệ thành công từ lần đầu phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Ở phụ nữ trẻ hơn 35 tuổi với các yếu tố thận thiện, tỷ lệ thành công từ lần đầu khoảng 40-50%.
Tuy nhiên, ở phụ nữ lớn tuổi hơn hoặc với các yếu tố bất lợi khác, tỷ lệ thành công từ lần đầu thấp hơn.
Không nên quá thất vọng nếu lần đầu không thành công - thành công thường đến sau vài chu kỳ.
Cần tư vấn từ dược sĩ?
Miễn phí, trực tuyến 24/7
DS. Phạm Thuỳ Linh
Dược sĩ Đại học
Tư vấn chuyên sâu về dược mỹ phẩm, chăm sóc da và các sản phẩm làm đẹp an toàn từ dược phẩm.
Các bài viết khác của DS. Phạm Thuỳ Linh
Bình luận
Bài viết liên quan
Các cặp vợ chồng đang cố gắng có con, những người quan tâm đến vô sinh
Vô Sinh: 50% Nam, 50% Nữ - Hiểu Rõ Nguyên Nhân & Giải Pháp
Cặp vợ chồng xem xét IUI, những người muốn hiểu quy trình thụ tinh nhân tạo
IUI: Thụ Tinh Nhân Tạo - Bước Đầu Giữa Tự Nhiên & IVF
Cặp vợ chồng quan tâm đến bảo quản trứng/tinh trùng, những người xem xét lên kế hoạch sinh sản
Đông Lạnh Trứng & Tinh Trùng: Bảo Quản & Ứng Dụng
Cặp vợ chồng chuẩn bị gặp bác sĩ hiếm muộn, những người muốn hiểu quy trình
Khi Nào Cần Gặp Bác Sĩ Hiếm Muộn & Cách Chuẩn Bị