Thiếu Máu Thiếu Sắt Ở Phụ Nữ — Dấu Hiệu & Cách Bổ Sung

Thiếu máu thiếu sắt là tình trạng cơ thể không có đủ sắt để sản xuất hemoglobin, một protein trong hồng cầu giúp vận chuyển oxy đi khắp cơ thể.

Khi không có đủ sắt, cơ thể không thể tạo ra đủ hồng cầu có chứa hemoglobin, dẫn đến thiếu oxy.

Sắt là một khoáng chất rất quan trọng, cần thiết cho sự hình thành hồng cầu, chức năng cơ, và hệ miễn dịch.

Phụ nữ có nhu cầu sắt cao hơn nam giới do mất máu hàng tháng trong chu kỳ kinh nguyệt.

Thiếu máu thiếu sắt có thể là nhẹ, vừa, hoặc nặng, tùy theo mức độ thiếu sắt.

Nếu không được điều trị, thiếu máu nặng có thể ảnh hưởng đến tim, não, và các cơ quan khác.

Tuy nhiên, thiếu máu thiếu sắt hoàn toàn có thể được phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

Dấu hiệu của thiếu máu thiếu sắt có thể khác nhau tùy theo mức độ nghiêm trọng.

Các dấu hiệu phổ biến bao gồm: mệt mỏi và yếu cơ, đó là dấu hiệu phổ biến nhất, chóng mặt hoặc hoa mắt, đau đầu, khó thở hoặc hụ hẫng khi tập thể dục, tay chân lạnh, da nhợt nhạt (đặc biệt là phần trong của mi mắt), suy yếu trí nhớ hoặc khó tập trung.

Ngoài ra, một số phụ nữ cũng gặp: móng tay yếu và dễ gãy, cảm giác ngứa hoặc bò côn trùng (paresthesia), hoặc thèm những thứ kỳ lạ như đất, tinh bột, hay lạnh (pica).

Nếu thiếu máu nặng, có thể gặp: nhịp tim nhanh hoặc không đều, khó thở khi nhẹ nhàng, hay thậm chí suy tim.

Nếu bạn gặp bất kỳ dấu hiệu nào trong số này, đặc biệt nếu kéo dài, hãy đi khám bác sĩ để xét nghiệm sắt trong máu.

Nguyên nhân chính gây thiếu máu thiếu sắt ở phụ nữ là mất máu trong chu kỳ kinh nguyệt, đặc biệt là khi kinh nguyệt quá nhiều hoặc kéo dài quá lâu.

Mỗi tháng, phụ nữ mất khoảng 15-30 mg sắt qua kinh nguyệt, và nếu chảy máu quá nhiều, mất sắt có thể lên tới 100 mg hoặc hơn.

Ngoài ra, các nguyên nhân khác cũng có thể dẫn đến thiếu máu thiếu sắt bao gồm: chế độ ăn không đủ sắt, đặc biệt là ở phụ nữ ăn chay, hấp thu sắt kém (do bệnh tiêu hóa như celiac hoặc Crohn), mang thai và cho con bú (cần tăng cường sắt), đầu chảy máu trong tiêu hóa (do loét dạ dày, polyp, hoặc các tình trạng khác), hoặc các bệnh lý khác như tiểu đường hoặc bệnh thận.

Ngoài ra, sử dụng một số loại thuốc cũng có thể ảnh hưởng đến hấp thu sắt hoặc gây chảy máu nhẹ.

Để chẩn đoán thiếu máu thiếu sắt, bác sĩ sẽ yêu cầu xét nghiệm máu.

Các xét nghiệm chính bao gồm: Hemoglobin (Hgb) - đo mức hemoglobin trong máu để xác định xem có thiếu máu không.

Mức bình thường ở phụ nữ là 12-16 g/dL.

Hematocrit (Hct) - tỷ lệ phần trăm của hồng cầu trong máu.

Bình thường ở phụ nữ là 36-46%.

Sắt huyết thanh (serum iron) - đo mức sắt hiện tại trong máu.

Ferritin - một protein giúp lưu trữ sắt, là chỉ số tốt nhất để đánh giá lượng sắt dự trữ.

Transferrin saturation - cho biết bao nhiêu sắt được vận chuyển trong máu.

Binding capacity - đo khả năng của máu vận chuyển sắt.

Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể kiểm tra nước tiểu, và trong một số trường hợp, có thể yêu cầu siêu âm để loại trừ chảy máu tiêu hóa.

Chẩn đoán chính xác là rất quan trọng để xác định nguyên nhân gốc rễ của thiếu máu.

Bổ sung sắt có thể thông qua chế độ ăn uống hoặc bổ sung sắt.

Thực phẩm giàu sắt bao gồm: thịt đỏ (là nguồn sắt heme tốt nhất, dễ hấp thu), cá, gia cầm, trứng, các loại hạt và hạt, rau lá xanh (rau bina, cải cbrussel), đậu, đậu phộng, và sữa tái tạo.

Nếu cần bổ sung sắt bằng thuốc, bác sĩ sẽ kê đơn các loại sắt ferrous (FeSO4, FeFumarate, hoặc FeGluconate).

Liều lượng điển hình là 25-200 mg sắt mỗi ngày, tùy theo mức độ thiếu sắt.

Sắt tốt nhất được hấp thu trên dạ dày rỗng, nhưng có thể gây buồn nôn, vì vậy có thể được lấy với thực phẩm.

Ngoài ra, vitamin C giúp tăng hấp thu sắt, vì vậy nên uống sắt cùng với nước cam hoặc trái cây giàu vitamin C.

Một số loại thuốc hoặc thực phẩm có thể cản trở hấp thu sắt như cà phê, trà, sữa, hoặc khoáng chất canxi, vì vậy nên tránh hoặc cách xa ít nhất 2 giờ.

Quá liều sắt có thể gây độc, vì vậy chỉ nên uống theo hướng dẫn của bác sĩ.

Cần kiểm tra máu định kỳ để theo dõi mức sắt và hemoglobin.