
Viêm Gan B — Có Chữa Được Không? Dược Sĩ Giải Đáp
DS. Trần Quốc Huy
Giới thiệu
Viêm gan B ảnh hưởng đến khoảng 250 triệu người trên thế giới, với tỷ lệ cao ở Việt Nam.
Bài viết này trả lời câu hỏi phổ biến: Viêm gan B có chữa được không? Cách lây truyền, triệu chứng, xét nghiệm chẩn đoán, điều trị và vaccine phòng ngừa.
Dược sĩ Circa Online chia sẻ kiến thức về sống chung với viêm gan B mãn tính và theo dõi sức khỏe lâu dài.
Viêm Gan B Là Gì? Tiến Triển Bệnh
Viêm gan B là bệnh do virus viêm gan B (HBV) gây ra, lây qua máu, dịch cơ thể.
Khi nhiễm HBV: người trẻ (>95%) tự khỏi và miễn dịch vĩnh viễn; trẻ nhỏ dưới 6 tháng (90%) hoặc người lớn với sức khỏe yếu (5-10%) có thể bị viêm gan B mãn tính.
Viêm gan B cấp tính kéo dài 6 tháng, gây triệu chứng nhẹ hoặc nặng.
Viêm gan B mãn tính kéo dài trên 6 tháng, có thể dẫn đến xơ gan hoặc ung thư gan trong 20-30 năm nếu không điều trị.
Người viêm gan B mãn tính phải theo dõi suốt đời.
Cách Lây Truyền HBV
HBV lây qua 3 đường chính: 1.
Đường máu: chia sẻ bơm kim, xăm hình không vô trùng, truyền máu bẩn.
Lây nhất ở người dùng ma túy tiêm, người bị tiêu chảy máu. 2.
Đường tình dục: quan hệ không được bảo vệ với người bị viêm gan B.
Virus tìm thấy trong tinh dịch, bình tinh. 3.
Từ mẹ sang con: trong quá trình chuyển dạ hoặc cho con bú, nếu mẹ bị HBsAg dương tính và con không được tiêm vắc xin ngay. HBV KHÔNG lây qua: ăn chung, uống chung cốc, hôn, ho, hắt xì, sử dụng nhà vệ sinh chung.
Tiếp xúc da bình thường không nguy hiểm trừ khi có chảy máu.
Triệu Chứng Viêm Gan B Cấp Và Mãn Tính
Viêm gan B cấp tính: ủ bệnh 45-180 ngày.
Triệu chứng từ từ xuất hiện: mệt mỏi, sốt nhẹ, đau cơ khớp, mất cảm giác thèm ăn, buồn nôn, đau bụng phải trên.
Tệ hơn: vàng da, vàng mắt, nước tiểu màu trà.
Đa số người trẻ khỏe thì cải thiện đáng kể.
Viêm gan B mãn tính: nhiều người không có triệu chứng (người mang bệnh), chỉ biết khi xét nghiệm.
Nếu có: mệt mỏi, sụt cân, đau bụng phải, chảy máu cam, phù bụng (dấu hiệu xơ gan).
Cần xét nghiệm HBsAg, anti-HBc để chẩn đoán.
Xét Nghiệm Chẩn Đoán Viêm Gan B
Xét nghiệm sàng lọc: HBsAg (HB surface antigen): dương tính = nhiễm HBV hiện tại.
Anti-HBc (HB core antibody): dương tính = từng nhiễm HBV.
Xét nghiệm chẩn đoán thêm: HBeAg, anti-HBe: đánh giá sao chép virus. HBV DNA: đo lượng virus, quyết định cần điều trị. LFT: ALT, AST, bilirubin, albumin, prothrombin time.
Siêu âm gan: đánh giá xơ hóa, ung thư gan.
Nếu ALT cao lâu hoặc HBV DNA cao, cần xét nghiệm thêm hoặc sinh thiết gan.
Người viêm gan B mãn tính nên xét nghiệm định kỳ 6-12 tháng.
Điều Trị & Theo Dõi Viêm Gan B Mãn Tính
Viêm gan B cấp tính: không có thuốc đặc hiệu, chỉ hỗ trợ: nghỉ ngơi, uống nước đủ, ăn nhẹ, không uống rượu, theo dõi chức năng gan.
Hầu hết tự khỏi.
Viêm gan B mãn tính: điều trị với kháng virus nếu: ALT > 2 lần bình thường + HBV DNA cao; hoặc có dấu hiệu xơ gan.
Thuốc: Tenofovir, Entecavir, Lamivudine dùng hàng ngày, lâu dài (tối thiểu 1-2 năm).
Theo dõi: xét nghiệm HBV DNA, ALT 3-6 tháng, siêu âm gan hàng năm.
Sống chung: tránh rượu (gia tốc xơ gan), an toàn tình dục, báo cho đối tác.
Người viêm gan B mãn tính không cải thiện đáng kể nhưng sống bình thường nếu tuân thủ điều trị.
Vaccine Viêm Gan B — Phòng Ngừa Tốt Nhất
Vaccine viêm gan B rất an toàn và hiệu quả (95% miễn dịch).
Lịch tiêm: trẻ sơ sinh 0, 1, 6 tháng (3 mũi).
Người lớn chưa tiêm: 0, 1, 6 tháng.
Nên tiêm nếu: người trẻ, sức khỏe yếu, bệnh HIV/AIDS, phụ nữ bảo mẫu, nhân viên y tế, người nhiễm HCV, người bị gan xơ.
Hiệu quả của vaccine giảm theo thời gian nhưng miễn dịch thường kéo dài 30 năm trở lên.
Tăng cường miễn dịch sau 5-7 năm nếu anti-HBs giảm.
Vaccine không cần tiêm lại hàng năm, chỉ tiêm 1 lần ngoài ngoài là đủ.
Trẻ sinh từ mẹ bị HBsAg dương: cần tiêm vaccine + globulin miễn dịch (HBIG) ngay sau sinh.
Câu hỏi thường gặp
Viêm gan B cấp tính có chữa được không?
Có. 95% người trẻ bị viêm gan B cấp tính tự cải thiện đáng kể mà không cần thuốc đặc hiệu, chỉ cần nghỉ ngơi, ăn uống, theo dõi. Chỉ 5-10% trở thành viêm gan B mãn tính.
Viêm gan B mãn tính có hỗ trợ điều trị được không?
Không có thể cải thiện, nhưng có thể kiểm soát tốt. Kháng virus làm giảm lượng virus, cải thiện chức năng gan, giảm nguy cơ xơ gan, ung thư. Tuy nhiên, khi dừng thuốc, virus có thể tăng trở lại.
Có thể đi làm bình thường với viêm gan B không?
Có. Người viêm gan B mãn tính có thể đi làm, học, sinh hoạt bình thường. Chỉ cần tuân thủ điều trị, tránh rượu, tránh làm việc quá sức, theo dõi sức khỏe định kỳ.
Phụ nữ viêm gan B mãn tính có thể có con không?
Có thể. Nên tính toán: nếu HBV DNA cao, dùng kháng virus trước khi có thai để giảm lây cho con. Người bạn tình nên tiêm vaccine. Con sinh ra cần tiêm vaccine + HBIG ngay. Cho con bú bình thường nếu ngực không bị chảy máu.
Bao lâu sau tiêm vaccine viêm gan B thì có miễn dịch?
Miễn dịch hình thành sau 3 mũi vaccine, thường sau 4-6 tuần từ mũi đầu tiên. Nên xét nghiệm anti-HBs sau 1-2 tháng để xác nhận miễn dịch thành công.
Người viêm gan B mãn tính có thể uống rượu không?
Không nên hoặc rất hạn chế. Rượu tăng tốc độ tổn thương gan, tăng nguy cơ xơ gan, ung thư gan. Nếu uống, giới hạn ≤1 ly/ngày, tránh uống đến say.
Cần tư vấn từ dược sĩ?
Miễn phí, trực tuyến 24/7
DS. Trần Quốc Huy
Dược sĩ Đại học
Chuyên gia tư vấn sử dụng thuốc an toàn, tương tác thuốc và dược lâm sàng tại nhà thuốc cộng đồng.

