H.Pylori — Nguyên Nhân Viêm Loét Dạ Dày Hàng Đầu

H.pylori là một vi khuẩn gram-âm, hình xoắn ốc sống trong dạ dày và tá tràng.

Nó có khả năng sản sinh urease, một enzyme giúp vi khuẩn tồn tại trong môi trường axit của dạ dày. H.pylori tấn công niêm mạc dạ dày gây viêm mãn tính, làm yếu lớp bảo vệ, dẫn đến viêm, loét hoặc thậm chí ung thư dạ dày nếu không điều trị.

Hơn 50% người Việt bị nhiễm H.pylori, nhưng không phải ai cũng bị triệu chứng.

Chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời rất quan trọng.

H.pylori lây truyền chủ yếu qua đường miệng-phân (oral-fecal route): ăn thức ăn hoặc uống nước bị nhiễm; dùng chung bàn ăn, muỗng, cốc với người bị nhiễm; không rửa tay sạch sau đi vệ sinh.

Vi khuẩn cũng có thể lây qua nước bẩn, đặc biệt ở nơi vệ sinh kém.

Phụ nữ mang thai có thể truyền cho con trong quá trình chuyển dạ.

Những gia đình có nhiều người bị nhiễm H.pylori có nguy cơ lây cao hơn.

Vệ sinh cá nhân tốt là cách phòng ngừa tốt nhất.

Nhiều người bị nhiễm H.pylori mà không có triệu chứng.

Khi có triệu chứng, bao gồm: đau hoặc cảm giác nóng rát ở dạ dày, đặc biệt khi bụng rỗng; buồn nôn hoặc nôn, đôi khi có máu; chán ăn, sụt cân không rõ nguyên nhân; phình bụng hoặc có cảm giác nặng nề; phân đen (nếu có chảy máu); trào ngược axit.

Những triệu chứng này có thể kéo dài vài tuần đến vài tháng.

Nếu có dấu hiệu chảy máu (phân đen, nôn máu), cần đến bệnh viện cấp cứu.

Có 5 cách xét nghiệm: 1.

Urea breath test (UBT): bệnh nhân uống nước chứa urea đánh dấu, hơi thở được phân tích; 2.

Serological test: xét nghiệm máu phát hiện kháng thể; 3.

Stool antigen test: xét nghiệm phân phát hiện kháng nguyên; 4.

Endoscopic biopsy: lấy mẫu từ niêm mạc dạ dày qua nội soi, chính xác nhất; 5.

Culture: nuôi cấy vi khuẩn từ mẫu biopsy. UBT là lựa chọn tốt nhất: không xâm lấn, chính xác cao, dễ thực hiện.

Cần dừng kháng sinh, PPI ít nhất 2 tuần trước xét nghiệm.

Phác đồ điều trị tiêu chuẩn gồm PPI 1 viên x2 lần/ngày + 2 kháng sinh (Amoxycillin + Clarithromycin hoặc Metronidazol + Clarithromycin) trong 7-14 ngày.

Ví dụ: Omeprazol 20mg x2, Amoxycillin 1000mg x2, Clarithromycin 500mg x2 hàng ngày.

Dùng trước bữa ăn.

Phải tuân thủ 100% (dùng đủ liều, đủ ngày) để tránh kháng thuốc.

Tỷ lệ hỗ trợ điều trị đạt 90% nếu tuân thủ.

Nên uống men vi sinh (cách dùng 2-3 giờ từ kháng sinh) để bảo vệ hệ tiêu hóa.

Sau khi điều trị, xét nghiệm lại 4 tuần sau để xác nhận hỗ trợ điều trị.

Phòng ngừa tái nhiễm: rửa tay sạch trước ăn, sau vệ sinh; không chia sẻ bàn ăn, cốc, muỗng với người khác; uống nước sạch, lọc hoặc đun sôi; vệ sinh nhà cửa sạch sẽ; dạy con em biết vệ sinh cá nhân.

Nếu thành viên gia đình bị nhiễm, nên xét nghiệm và điều trị cùng lúc để tránh lây nhiễm lẫn nhau.

Tuy nhiên, rủi ro tái nhiễm ở Việt Nam khoảng 10-15% do môi trường vệ sinh.