Khản tiếng, mất tiếng ở người trưởng thành: nguyên nhân thường gặp, cách chăm sóc giọng và khi nào cần đi khám

Khản tiếng xảy ra khi dây thanh trong thanh quản bị viêm, sưng hoặc hoạt động không bình thường, khiến giọng nói trở nên khàn, thô, yếu hoặc mất hẳn. Đây là triệu chứng, không phải một bệnh riêng lẻ, và có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau. Theo Mayo Clinic, phần lớn các trường hợp khản tiếng cấp là tạm thời và tự cải thiện.

Các nguyên nhân phổ biến gây khản tiếng gồm:

• Viêm thanh quản cấp: thường do nhiễm virus đường hô hấp trên, kèm ho, đau họng.
• Lạm dụng giọng nói: nói nhiều, nói to, la hét, hát kéo dài (thường gặp ở giáo viên, ca sĩ, người bán hàng).
• Kích ứng: khói thuốc lá, rượu bia, không khí khô hoặc ô nhiễm.
• Trào ngược dạ dày thực quản: axit trào lên có thể kích thích thanh quản.
• Dị ứng hoặc thay đổi thời tiết.

Với khản tiếng cấp mức độ nhẹ, bạn có thể áp dụng:

• Cho giọng nghỉ ngơi: hạn chế nói, tránh la hét và nói thì thầm gắng sức.
• Uống đủ nước, ưu tiên nước ấm; giữ ẩm không khí nếu môi trường khô.
• Giữ ấm vùng cổ họng, tránh gió lạnh trực tiếp.
• Súc miệng nước muối ấm giúp làm dịu họng.
• Viên ngậm hoặc xịt họng không kê đơn có thể giúp giảm cảm giác khô, rát; nên đọc kỹ hướng dẫn sử dụng.
• Tránh khói thuốc, rượu bia và các chất kích thích.

Một số thói quen có thể khiến dây thanh lâu hồi phục hơn:

• Cố nói nhiều, hát hoặc nói to khi giọng đang yếu.
• Hút thuốc và tiếp xúc khói thuốc.
• Uống nhiều rượu bia hoặc đồ uống quá lạnh.
• Dùng kháng sinh khi chưa có chỉ định — phần lớn viêm thanh quản do virus nên kháng sinh không có tác dụng.

Bạn nên đến bác sĩ, đặc biệt là chuyên khoa tai mũi họng, khi:

• Khản tiếng kéo dài trên 2–3 tuần không cải thiện.
• Khản tiếng kèm khó thở, khó nuốt hoặc ho ra máu.
• Đau nhiều khi nói hoặc nuốt, sờ thấy khối bất thường ở cổ.
• Mất tiếng hoàn toàn kéo dài hoặc tái đi tái lại.
• Người hút thuốc lá lâu năm bị khản tiếng kéo dài.

Những trường hợp này cần được thăm khám để tìm nguyên nhân và xử trí phù hợp.

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán của bác sĩ. Các sản phẩm viên ngậm, xịt họng chỉ hỗ trợ làm dịu triệu chứng tại chỗ, không điều trị nguyên nhân gây khản tiếng.

Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, hãy tham khảo dược sĩ hoặc bác sĩ.

Khản tiếng đa phần là tạm thời và cải thiện khi bạn cho giọng nghỉ ngơi, uống đủ nước và tránh các yếu tố kích thích. Chăm sóc giọng nói đúng cách giúp dây thanh nhanh hồi phục. Đừng chủ quan với khản tiếng kéo dài trên vài tuần — đây là lúc bạn nên đi khám để được đánh giá kỹ hơn.