Tiêu Chảy Mùa Hè Ở Trẻ Em — Phòng & Xử Lý

Mùa hè nóng bức: vi khuẩn, siêu vi phát triển nhanh trong thức ăn, nước, khiếp.

Thức ăn dễ hỏng: bánh mì, thịt, cá bị nhiễm khuẩn nhanh nếu không bảo quản tốt.

Nước bẩn: mùa hè nhiều dịch chảy, nước bẩn, vi khuẩn tăng.

Trẻ em: hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, miễn dịch yếu, dễ bị nhiễm khuẩn hơn người lớn.

Ăn uống: trẻ ăn thức ăn bẩn, uống nước không rõ nguồn gốc, ăn đá hoặc ở quán không vệ sinh.

Không rửa tay: sau vệ sinh, trước ăn không rửa tay sạch.

Vết loét: nếu trẻ bị loét ở tay hoặc chân, vi khuẩn xâm nhập qua loét, gây tiêu chảy.

Nguyên nhân chính: 1.

Siêu vi: rotavirus, norovirus, adenovirus, gây tiêu chảy nước, vàng, có niêm, 3-5 ngày khỏi. 2.

Vi khuẩn: Salmonella, Shigella, E.coli pathogenic, gây tiêu chảy có máu, pus, đau bụng, sốt, 5-7 ngày. 3.

Nước uống bẩn: chứa vi khuẩn hoặc hóa chất độc. 4.

Thức ăn hỏng: bánh, bánh mì, thịt, cá để quá lâu ở ngoài nắng. 5.

Kỷ sinh trùng: từ thức ăn chưa nấu chín, đặc biệt hải sản. 6.

Dị ứng thực phẩm: sữa, sứa, tôm cua, trứng. 7.

Đã mở tủ lạnh quá: mất chủng vi sinh vật tự nhiên bảo vệ ruột.

Phân biệt: tiêu chảy siêu vi (nước, vàng) vs vi khuẩn (máu, pus, đau bụng).

Bước 1: ngừng ăn rắc cứng 24 giờ, chỉ ăn thức ăn mềm, dễ tiêu (cơm cháy, bánh mì trắng, trứng luộc).

Bước 2: bù nước Oresol (cách xử lý chi tiết ở mục sau).

Bước 3: ăn từng bữa nhỏ, thường xuyên (3-4 giờ lại ăn nhẹ chút).

Thức ăn nên ăn: cơm lứt, súp rau, huyết, cà rốt luộc, trứng luộc, cá hấp.

Thức ăn tránh: dầu, mỡ, cay, đồ chiên rán, sữa, trái cây quá chín (làm thêm tiêu chảy).

Bước 4: theo dõi số lần tiêu chảy, đặc tính phân (nước hay lỏng?), có máu không.

Bước 5: nếu sốt, có thể dùng paracetamol 15mg/kg, không dùng imodium hoặc lopéramide ở trẻ (có thể kéo dài bệnh).

Bước 6: kiểm tra dấu hiệu mất nước (xem phần sau), quyết định có cần đi bệnh viện.

Oresol là nước điện giải WHO chuẩn, bù nước + muối + kali + glucose.

Cách pha: 1 gói Oresol (5g) pha với 1 lít nước lọc (thường là nước nóng để pha tốt).

Hàm lượng: NaCl 2.6g, KCl 1.5g, glucose 13.5g/lít.

Cách dùng: cho trẻ uống từng chút một, 5-10ml mỗi phút (không uống no cùng lúc vì gây buồn nôn).

Nếu trẻ nôn lại, chờ 5-10 phút rồi tiếp tục uống từ từ.

Lượng cần uống: 50ml/kg cân nặng/ngày (trẻ 20kg cần 1 lít/ngày).

Ngoài Oresol: cũng có thể uống nước ép trái cây nhạt, nước cơm, súp đơn giản (bổ sung carbs).

Oresol có thể bảo quản 24 giờ ở nhiệt độ phòng, sau đó phải dùng mới.

Rửa tay sạch: trước ăn, sau vệ sinh, trước chuẩn bị thức ăn.

Dạy con rửa tay đúng 20 giây (có xà phòng).

Nước uống: uống nước lọc hoặc đun sôi mát, tránh nước máy hoặc nước mưa.

Chuẩn bị thức ăn: nấu chín kỹ (đặc biệt thịt, cá), không để ở ngoài nắng lâu, dùng nhanh hay bảo quản tủ lạnh.

Quản lý tủ lạnh: không chứa thức ăn quá đông tụi, 40°C hoặc dưới.

Ăn tại quán: chọn quán vệ sinh, thức ăn vừa nấu, nước quán được lọc.

Không ăn đá: đá từ nước bẩn.

Tiêm vaccine rotavirus: trẻ dưới 2 năm nên tiêm vaccine rotavirus 2-3 mũi để phòng ngừa tiêu chảy do rotavirus.

Nên đi bệnh viện khi: 1.

Trẻ nôn liên tục, không thể uống nước được; 2.

Phân có máu hoặc mủ (nghi ngờ vi khuẩn); 3.

Sốt cao >39°C; 4.

Sụt cân nhanh, da khô sạn, không có nước mắt (mất nước nặng); 5.

Bụng phù, đau dữ dội, có thể thủng ruột; 6.

Tiêu chảy kéo dài >7 ngày; 7.

Trẻ bệnh nền (tim, thận, miễn dịch yếu).

Dấu hiệu mất nước: (Nhẹ) khô miệng, khát nước. (Vừa) da khô, nước tiểu ít, chóng mặt. (Nặng) da không giãn được (bóp da quay lại chậm), khô miệng rất, không có nước tiểu, lơ mơ, huyết áp giảm.

Nếu mất nước vừa đến nặng, cần IV hydration tại bệnh viện.