Đau mắt đỏ mùa mưa ở người trưởng thành: nhận biết, chăm sóc đúng cách và khi nào cần đi khám

Đau mắt đỏ là tên gọi dân gian của viêm kết mạc — tình trạng viêm lớp màng trong suốt bao phủ lòng trắng và mặt trong mí mắt. Khi bị viêm, các mạch máu nhỏ giãn ra làm mắt có màu hồng hoặc đỏ, kèm cảm giác cộm và chảy nước mắt.

Nguyên nhân thường gặp gồm virus (phổ biến nhất), vi khuẩn và dị ứng. Vào mùa mưa, độ ẩm cao, nguồn nước dễ nhiễm bẩn sau mưa lũ cùng thói quen đưa tay lên mặt tạo điều kiện cho tác nhân gây bệnh lây lan nhanh. Theo CDC Hoa Kỳ, viêm kết mạc do virus và vi khuẩn rất dễ lây qua tiếp xúc với dịch tiết từ mắt người bệnh.

Các dấu hiệu chung của đau mắt đỏ bao gồm mắt đỏ, cộm như có cát, chảy nước mắt, ngứa và tiết ghèn. Việc nhận ra nhóm nguyên nhân giúp bạn chăm sóc phù hợp, dù chẩn đoán chính xác vẫn cần bác sĩ.

Do virus

Thường bắt đầu ở một mắt rồi lan sang mắt kia, tiết dịch trong hoặc loãng, có thể kèm triệu chứng cảm cúm. Đây là dạng phổ biến và dễ lây nhất.

Do vi khuẩn

Ghèn thường đặc, màu vàng hoặc xanh, có thể làm dính mí khi ngủ dậy. Bác sĩ có thể cân nhắc kê thuốc phù hợp.

Do dị ứng

Thường bị cả hai mắt, ngứa nhiều, kèm hắt hơi, sổ mũi; không lây và liên quan đến tác nhân dị ứng như phấn hoa, bụi.

Với các trường hợp nhẹ, chăm sóc đúng giúp mắt dễ chịu hơn và hỗ trợ hồi phục:

• Vệ sinh mắt nhẹ nhàng: dùng bông sạch thấm nước muối sinh lý (natri clorid 0,9%) lau ghèn từ trong ra ngoài, mỗi mắt một miếng bông riêng.
• Chườm mát: đắp khăn sạch mát lên mắt vài phút giúp giảm cộm và sưng.
• Nước mắt nhân tạo không kê đơn có thể giúp làm dịu cảm giác khô, cộm. Nên chọn loại phù hợp và đọc kỹ hướng dẫn sử dụng.
• Nghỉ ngơi cho mắt: hạn chế nhìn màn hình lâu, tạm ngưng dùng kính áp tròng và trang điểm mắt.

Theo Mayo Clinic, phần lớn viêm kết mạc do virus sẽ tự cải thiện; chăm sóc chủ yếu nhằm giảm khó chịu trong khi chờ hồi phục.

Đau mắt đỏ lây chủ yếu qua tay và vật dụng dính dịch tiết. Để hạn chế lây cho người xung quanh:

• Rửa tay bằng xà phòng thường xuyên, nhất là sau khi chạm vào mắt.
• Không dùng chung khăn mặt, gối, thuốc nhỏ mắt, đồ trang điểm.
• Tránh dụi mắt; nếu cần lau, dùng khăn giấy rồi bỏ đi ngay.
• Giặt khăn, vỏ gối bằng nước nóng và phơi khô.
• Người bệnh nên hạn chế đến nơi đông người, bể bơi cho đến khi hết triệu chứng.

Một số quan niệm và thói quen có thể khiến bệnh nặng hơn:

• Xông lá, nhỏ sữa hoặc các mẹo truyền miệng vào mắt — có thể gây nhiễm trùng, bỏng rát.
• Tự mua thuốc nhỏ chứa corticoid để dùng kéo dài — có thể gây biến chứng nghiêm trọng nếu dùng sai.
• Nhìn vào mắt người bệnh sẽ bị lây — đây là quan niệm sai; bệnh lây qua tiếp xúc dịch tiết, không phải qua ánh nhìn.
• Dùng lại lọ thuốc nhỏ mắt cũ hoặc dùng chung — dễ đưa vi khuẩn vào mắt.

Hãy đến cơ sở y tế hoặc bác sĩ chuyên khoa mắt nếu có bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:

• Đau nhức mắt nhiều, không chỉ là cộm khó chịu.
• Giảm thị lực, nhìn mờ không cải thiện sau khi lau sạch ghèn.
• Rất sợ ánh sáng (chói mắt).
• Mắt đỏ dữ dội, sưng nề nhiều hoặc chảy mủ.
• Triệu chứng không đỡ sau 1–2 tuần hoặc nặng lên.
• Người đang đeo kính áp tròng, có bệnh lý mắt sẵn hoặc suy giảm miễn dịch.

Đây là những trường hợp cần được bác sĩ thăm khám để loại trừ các bệnh mắt nghiêm trọng hơn.

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, giúp bạn chăm sóc mắt an toàn tại nhà với các trường hợp nhẹ. Các sản phẩm như nước muối sinh lý và nước mắt nhân tạo hỗ trợ làm dịu triệu chứng, không phải là thuốc điều trị nguyên nhân. Việc dùng thuốc kháng sinh, kháng viêm cho mắt cần theo chỉ định của bác sĩ.

Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng. Nếu có bệnh lý mắt nền hoặc đang dùng thuốc khác, hãy tham khảo ý kiến dược sĩ hoặc bác sĩ.

Đau mắt đỏ mùa mưa phần lớn lành tính và tự khỏi nếu được chăm sóc đúng, giữ vệ sinh và phòng lây lan tốt. Điều quan trọng là không tự ý dùng thuốc điều trị, theo dõi sát các dấu hiệu cảnh báo và đi khám kịp thời khi cần. Chăm sóc mắt cẩn thận trong mùa mưa sẽ giúp bạn và gia đình tránh được nhiều phiền toái không đáng có.