Hồi hộp, tim đập nhanh: khi nào là bình thường, khi nào cần đi khám?

Hồi hộp (đánh trống ngực) là khi bạn cảm nhận rõ nhịp tim của mình – tim như đập mạnh hơn, nhanh hơn, lỡ một nhịp, hoặc “rung” trong lồng ngực. Cảm giác này có thể thấy ở ngực, cổ họng hoặc vùng cổ.

Trong đa số trường hợp, đây là phản ứng bình thường của tim trước một yếu tố kích thích nào đó và chỉ kéo dài vài giây đến vài phút. Tự bản thân cảm giác hồi hộp không đồng nghĩa với bệnh tim, nhưng việc hiểu nguyên nhân và biết các dấu hiệu cảnh báo sẽ giúp bạn yên tâm và xử trí đúng.

Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) và Mayo Clinic, hồi hộp thường bắt nguồn từ những nguyên nhân lành tính:

• Căng thẳng, lo âu, hoảng sợ hoặc xúc động mạnh.
• Gắng sức, tập thể dục cường độ cao.
• Caffeine (cà phê, trà, nước tăng lực), nicotine và rượu bia.
• Sốt, mất nước hoặc thiếu ngủ.
• Thay đổi nội tiết: phụ nữ có thể cảm thấy hồi hộp nhiều hơn quanh kỳ kinh, thai kỳ hoặc giai đoạn mãn kinh do dao động estrogen.

Những nguyên nhân này thường gây hồi hộp thoáng qua và tự hết khi yếu tố kích thích được loại bỏ.

Hồi hộp có nhiều khả năng lành tính khi:

• Xảy ra không thường xuyên và chỉ kéo dài vài giây.
• Có yếu tố khởi phát rõ ràng (uống cà phê, vừa tập thể dục, đang lo lắng) và tự hết khi nghỉ ngơi.
• Không kèm các triệu chứng như đau ngực, khó thở, choáng váng hay ngất.

Trong những tình huống này, bạn thường chỉ cần nghỉ ngơi, hít thở chậm và giảm các yếu tố kích thích. Tuy vậy, nếu bạn có tiền sử bệnh tim, ngay cả hồi hộp nhẹ cũng nên được trao đổi với bác sĩ.

Đôi khi hồi hộp liên quan đến thuốc hoặc một tình trạng sức khỏe nền:

• Thuốc: một số thuốc cảm cúm chứa chất co mạch (pseudoephedrine, phenylephrine), thuốc điều trị hen suyễn, thuốc tuyến giáp hoặc một số thực phẩm bổ sung có thể làm tim đập nhanh.
• Cường giáp (tuyến giáp hoạt động quá mức).
• Thiếu máu, hạ đường huyết hoặc rối loạn điện giải.
• Rối loạn nhịp tim hoặc các bệnh tim khác (ít gặp hơn nhưng quan trọng).

Nếu bạn nghi ngờ một loại thuốc đang dùng gây hồi hộp, đừng tự ý ngưng mà hãy hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ. Tuyệt đối không tự chẩn đoán bệnh tim qua mạng – chỉ bác sĩ mới đánh giá chính xác qua thăm khám và xét nghiệm.

Với những cơn hồi hộp lành tính, một vài biện pháp có thể giúp ích:

• Hít thở chậm và sâu: hít vào bằng mũi, thở ra từ từ giúp làm dịu hệ thần kinh.
• Giảm caffeine, rượu bia và thuốc lá, đặc biệt nếu bạn nhận thấy chúng là yếu tố khởi phát.
• Ngủ đủ giấc và quản lý căng thẳng bằng vận động đều đặn, thiền hoặc các hoạt động thư giãn.
• Uống đủ nước, nhất là trong những ngày nóng hoặc khi vận động nhiều.
• Ghi lại thời điểm, hoàn cảnh và thời gian kéo dài của các cơn hồi hộp – thông tin này hữu ích cho bác sĩ.

Hãy đi khám sớm nếu hồi hộp xảy ra thường xuyên, kéo dài hơn hoặc khiến bạn lo lắng. Đặc biệt, cần tìm trợ giúp y tế khẩn cấp ngay nếu hồi hộp đi kèm bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:

• Đau, tức hoặc nặng ngực.
• Khó thở hoặc hụt hơi.
• Choáng váng, cảm giác sắp ngất hoặc ngất.
• Vã mồ hôi nhiều, buồn nôn kèm hồi hộp.
• Tim đập rất nhanh hoặc không đều kéo dài không dứt.

Nếu bạn có tiền sử bệnh tim và hồi hộp xuất hiện thường xuyên hơn hoặc nặng lên, hãy trao đổi với bác sĩ; bạn có thể cần được theo dõi nhịp tim để xác định nguyên nhân. Một cơn ngất hoặc gục đột ngột luôn là tình huống cần cấp cứu.

Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây hồi hộp ở người trẻ và trung niên là lo âu. Khi căng thẳng hoặc lo lắng, cơ thể tiết ra hormone adrenaline khiến tim đập nhanh hơn, thở gấp và cảm giác bồn chồn. Đây là phản ứng sinh lý bình thường của hệ thần kinh, không phải bệnh tim.

Trong một cơn hoảng loạn (panic attack), hồi hộp thường đi kèm cảm giác sợ hãi dữ dội, vã mồ hôi, run rẩy, tê bì tay chân và cảm giác “sắp có chuyện gì đó tồi tệ”. Các cơn này tuy rất khó chịu nhưng thường tự giảm sau vài phút đến vài chục phút. Hít thở chậm, đếm nhịp thở và tự trấn an có thể giúp rút ngắn cơn. Tuy nhiên, vì triệu chứng của cơn hoảng loạn và một số vấn đề tim mạch có thể giống nhau, nếu đây là lần đầu bạn gặp hoặc không chắc chắn, hãy đi khám để được phân biệt rõ ràng. Nếu các cơn lo âu lặp lại thường xuyên và ảnh hưởng đến cuộc sống, chuyên gia sức khỏe tâm thần có thể hỗ trợ bạn.

Phần lớn các cơn hồi hộp, tim đập nhanh là lành tính và thoáng qua, thường liên quan đến căng thẳng, caffeine, gắng sức hay thay đổi nội tiết. Điều quan trọng là không quá hoảng loạn, nhưng cũng không bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo như đau ngực, khó thở, choáng váng hay ngất.

Nếu hồi hộp lặp lại nhiều, kéo dài hoặc khiến bạn lo lắng, hãy đi khám để được đánh giá đúng. Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán của bác sĩ.

Đây là một chủ đề liên quan đến tim mạch; nếu bạn đang lo lắng về sức khỏe của mình, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám trực tiếp.