Khô khớp, mỏi gối ở người cao tuổi: vận động và dưỡng chất hỗ trợ (Copy)

Thoái hóa khớp là tình trạng lớp sụn bảo vệ ở đầu xương dần mỏng đi và bề mặt khớp trở nên kém trơn tru theo thời gian. Khớp gối, khớp háng và cột sống là những vị trí thường chịu ảnh hưởng nhiều do phải nâng đỡ trọng lượng cơ thể.

Đây là một phần tự nhiên của quá trình lão hóa, nhưng mức độ và tốc độ tiến triển khác nhau ở mỗi người. Cân nặng, mức độ vận động, tiền sử chấn thương và yếu tố di truyền đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe khớp.

Một số biểu hiện gợi ý tình trạng thoái hóa khớp bao gồm:

• Đau hoặc mỏi khớp khi vận động, giảm khi nghỉ ngơi
• Cứng khớp vào buổi sáng hoặc sau khi ngồi lâu
• Nghe tiếng lạo xạo, lục cục khi cử động khớp
• Giảm biên độ vận động, khó co duỗi khớp như trước

Nếu các triệu chứng ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, người cao tuổi nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và đánh giá cụ thể.

Trái với suy nghĩ rằng nên hạn chế cử động khi đau khớp, vận động phù hợp lại là một trong những biện pháp được nhiều tổ chức y tế khuyến khích để hỗ trợ chức năng khớp và giảm cảm giác đau. Theo Mayo Clinic, tập luyện là một trong những can thiệp hữu ích cho đau khớp gối và háng, nhưng nên chọn các hoạt động ít tạo áp lực lên khớp.

Người cao tuổi có thể cân nhắc các hình thức như đi bộ nhẹ nhàng, đạp xe, bơi lội hoặc các bài tập tăng cường cơ quanh khớp. Khi cần, dụng cụ hỗ trợ như gậy chống cũng giúp giảm tải cho khớp. Nên bắt đầu chậm rãi, tăng dần và trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu để có chương trình phù hợp.

Bên cạnh các bài tập tăng cường cơ, các động tác kéo giãn nhẹ nhàng và bài tập giữ thăng bằng cũng hữu ích, giúp giảm nguy cơ té ngã — một vấn đề quan trọng ở người cao tuổi. Nên khởi động kỹ trước khi tập và dừng lại nếu thấy đau tăng lên bất thường.

Việc duy trì vận động đều đặn mỗi ngày, dù chỉ là những quãng đi bộ ngắn, thường mang lại lợi ích bền vững hơn so với tập gắng sức không thường xuyên.

Duy trì cân nặng hợp lý giúp giảm áp lực lên các khớp chịu lực như khớp gối và háng. Một chế độ ăn cân bằng, giàu rau xanh, trái cây, cá và nguồn đạm lành mạnh hỗ trợ sức khỏe tổng thể và quá trình vận động.

Canxi và vitamin D cũng quan trọng đối với sức khỏe xương ở người cao tuổi. Tuy nhiên, việc bổ sung nên dựa trên nhu cầu thực tế và tư vấn của nhân viên y tế, thay vì tự ý dùng liều cao.

Uống đủ nước và hạn chế đồ ăn nhiều muối, nhiều đường cũng là thói quen tốt cho sức khỏe tổng thể của người cao tuổi. Nếu có thừa cân, việc giảm cân từ từ dưới sự hướng dẫn của nhân viên y tế có thể giúp giảm bớt áp lực lên khớp gối và háng.

Glucosamine là thành phần được nhiều người quan tâm khi nói đến sức khỏe sụn khớp. Trên thị trường có nhiều sản phẩm bổ sung chứa glucosamine ở các dạng viên hoặc gói pha.

Cần lưu ý rằng bằng chứng khoa học về hiệu quả của glucosamine còn nhiều tranh luận: một số nghiên cứu ghi nhận cải thiện cảm giác đau, trong khi một số khác cho kết quả không rõ ràng. Vì vậy, đây là sản phẩm hỗ trợ chứ không phải thuốc điều trị thay thế. Người cao tuổi, đặc biệt là người có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng và không nên kỳ vọng sản phẩm thay thế cho vận động, dinh dưỡng và thăm khám y tế.

Người cao tuổi nên đến cơ sở y tế khi:

• Đau khớp tăng dần, kéo dài hoặc ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt và giấc ngủ
• Khớp sưng nóng đỏ, biến dạng hoặc đột ngột không cử động được
• Đau kèm sốt, mệt mỏi toàn thân
• Té ngã hoặc chấn thương vùng khớp

Bác sĩ sẽ thăm khám, có thể chỉ định chẩn đoán hình ảnh và đưa ra hướng xử trí phù hợp với từng người.

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Các sản phẩm bổ sung cho xương khớp như glucosamine là thực phẩm bảo vệ sức khỏe, không phải thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Hãy tham khảo ý kiến dược sĩ hoặc bác sĩ trước khi sử dụng, nhất là với người cao tuổi có bệnh nền hoặc đang dùng nhiều loại thuốc.