Sốt siêu vi ở người trưởng thành mùa hè: dấu hiệu, chăm sóc tại nhà và khi nào cần đi khám

Sốt siêu vi là tình trạng sốt do nhiễm virus, thường gặp khi cơ thể phản ứng với các loại virus đường hô hấp, đường tiêu hóa hoặc virus theo mùa. Sốt thực chất là phản ứng tự nhiên của hệ miễn dịch nhằm hạn chế sự nhân lên của virus, vì vậy bản thân cơn sốt nhẹ không phải lúc nào cũng nguy hiểm.

Ở người trưởng thành khỏe mạnh, sốt siêu vi thường kéo dài khoảng 3 đến 5 ngày rồi giảm dần khi hệ miễn dịch kiểm soát được tác nhân gây bệnh. Đa số trường hợp không cần dùng kháng sinh, bởi kháng sinh không có tác dụng với virus. Mục tiêu chăm sóc chủ yếu là giảm khó chịu, hỗ trợ cơ thể nghỉ ngơi và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường.

Sốt siêu vi ở người lớn thường khởi phát khá nhanh với cảm giác mệt mỏi, ớn lạnh rồi sốt. Bên cạnh thân nhiệt tăng, người bệnh có thể gặp nhiều triệu chứng đi kèm.

• Đau nhức cơ thể: đau đầu, đau mỏi cơ, đau khớp, cảm giác rã rời.
• Triệu chứng hô hấp: đau họng, nghẹt mũi, chảy nước mũi, ho.
• Mệt mỏi và chán ăn: uể oải, giảm khẩu vị, đôi khi buồn nôn nhẹ.
• Đổ mồ hôi và ớn lạnh: xen kẽ theo từng cơn khi thân nhiệt dao động.

Các triệu chứng này thường cải thiện dần theo thời gian. Tuy nhiên, nếu sốt rất cao, kéo dài hoặc kèm theo dấu hiệu cảnh báo (trình bày ở phần dưới), bạn nên chủ động đi khám thay vì tiếp tục tự theo dõi tại nhà.

Thời tiết nắng nóng và mưa nhiều tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại virus phát triển và lây lan. Việc di chuyển, du lịch, sinh hoạt nơi đông người cùng thói quen dùng điều hòa chênh lệch nhiệt độ lớn với bên ngoài có thể khiến đường hô hấp nhạy cảm hơn.

Bên cạnh đó, mất nước do nắng nóng, ăn uống thất thường và thiếu ngủ làm sức đề kháng giảm sút, khiến cơ thể dễ bị virus tấn công hơn. Đây cũng là lý do việc duy trì lối sống điều độ, ngủ đủ và uống đủ nước trong mùa hè có vai trò quan trọng trong phòng bệnh.

Với sốt siêu vi mức độ nhẹ, chăm sóc tại nhà tập trung vào nghỉ ngơi và bù đủ dịch. Bạn không nhất thiết phải nằm im cả ngày, nhưng nên hạn chế vận động gắng sức khi còn sốt và ưu tiên ngủ đủ giấc để cơ thể hồi phục.

Sốt làm cơ thể mất nước nhanh hơn qua mồ hôi, vì vậy hãy uống nước đều đặn trong ngày. Có thể bổ sung nước lọc, nước trái cây loãng hoặc dung dịch bù điện giải (oresol) pha đúng theo hướng dẫn trên bao bì, đặc biệt khi sốt cao kèm vã mồ hôi nhiều. Tránh pha oresol đặc hơn hoặc loãng hơn khuyến cáo vì có thể gây rối loạn điện giải.

Mặc quần áo thoáng mát, lau người bằng nước ấm và giữ phòng thông thoáng cũng giúp bạn dễ chịu hơn. Ăn thức ăn mềm, dễ tiêu và chia thành nhiều bữa nhỏ sẽ phù hợp khi đang chán ăn.

Khi sốt gây khó chịu nhiều, thuốc hạ sốt chứa paracetamol là lựa chọn không kê đơn phổ biến giúp giảm sốt và giảm đau mỏi. Điều quan trọng là dùng đúng liều theo hướng dẫn, không vượt quá liều tối đa trong ngày và bảo đảm khoảng cách giữa các lần dùng.

Bạn cần lưu ý không dùng đồng thời nhiều sản phẩm cùng chứa paracetamol (ví dụ thuốc hạ sốt và thuốc cảm phối hợp) để tránh quá liều. Người có bệnh gan, thường xuyên uống rượu bia hoặc đang dùng nhiều thuốc khác nên hỏi ý kiến dược sĩ hoặc bác sĩ trước khi dùng. Một số người có thể bổ sung thêm vitamin nhóm B và C để hỗ trợ trong giai đoạn mệt mỏi, nhưng đây không phải là thuốc điều trị virus.

Hãy đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và tham khảo dược sĩ nếu bạn chưa rõ về cách dùng hoặc liều lượng phù hợp với tình trạng của mình.

Vào mùa hè và mùa mưa, nhiều bệnh khác cũng khởi đầu bằng sốt, trong đó sốt xuất huyết là bệnh cần đặc biệt cảnh giác vì có thể diễn tiến nặng. Sốt siêu vi thông thường khó phân biệt với sốt xuất huyết trong những ngày đầu chỉ dựa vào cảm nhận chủ quan.

Bạn nên nghĩ tới khả năng bệnh nặng hơn nếu sốt cao liên tục khó hạ, xuất hiện chấm xuất huyết dưới da, chảy máu chân răng hoặc chảy máu cam, đau bụng nhiều, nôn ói liên tục, hoặc cảm giác mệt lả bất thường. Trong những trường hợp này, việc tự điều trị tại nhà là chưa đủ và bạn cần được bác sĩ thăm khám, làm xét nghiệm để chẩn đoán chính xác. Tuyệt đối không tự ý truyền dịch tại nhà khi chưa có chỉ định y tế.

Bạn nên đến cơ sở y tế hoặc liên hệ nhân viên y tế nếu gặp một trong các tình huống sau:

• Sốt cao từ 39,5–40°C trở lên hoặc sốt không cải thiện sau 2–3 ngày tự chăm sóc.
• Sốt kèm khó thở, đau ngực, lú lẫn, co giật hoặc cứng gáy.
• Có dấu hiệu mất nước rõ: tiểu rất ít, khô miệng, chóng mặt, mệt lả.
• Xuất hiện chấm xuất huyết dưới da, chảy máu chân răng, chảy máu cam, nôn ói liên tục hoặc đau bụng nhiều.
• Người có bệnh nền (tim mạch, đái tháo đường, bệnh gan, thận, suy giảm miễn dịch) hoặc phụ nữ mang thai khi bị sốt.

Khi có dấu hiệu nặng hoặc diễn tiến nhanh, hãy đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời.

Sốt siêu vi có thể lây qua giọt bắn và tiếp xúc, vì vậy hãy che miệng khi ho, hắt hơi, rửa tay thường xuyên và hạn chế tiếp xúc gần với người khác trong giai đoạn đang sốt. Không dùng chung khăn, ly, chén với người trong nhà.

Phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người có bệnh mạn tính cần thận trọng hơn khi bị sốt, nên tham khảo ý kiến bác sĩ sớm thay vì tự điều trị kéo dài. Không tự ý truyền dịch tại nhà và không lạm dụng thuốc hạ sốt vượt liều khuyến cáo.

Phần lớn các trường hợp sốt siêu vi ở người trưởng thành là lành tính và có thể chăm sóc tại nhà bằng cách nghỉ ngơi, bù nước và dùng thuốc hạ sốt đúng cách. Điều quan trọng là theo dõi sát diễn tiến, nhận biết các dấu hiệu cảnh báo và đi khám kịp thời khi cần. Khi còn băn khoăn về triệu chứng hay cách dùng thuốc, bạn nên trao đổi với dược sĩ hoặc bác sĩ để được tư vấn phù hợp với tình trạng của mình.

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Các sản phẩm thuốc không kê đơn cần được dùng đúng hướng dẫn; hãy đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và tham khảo ý kiến dược sĩ hoặc bác sĩ trước khi dùng.