Lutein và Zeaxanthin cho sức khỏe mắt: vai trò, ai nên bổ sung và cách dùng an toàn

Lutein và zeaxanthin là hai sắc tố thuộc nhóm carotenoid, có nhiều trong rau lá xanh đậm và một số loại trái cây. Trong cơ thể, chúng tập trung ở điểm vàng (macula) của võng mạc — vùng đảm nhận thị lực trung tâm và khả năng nhìn chi tiết.

Tại đây, lutein và zeaxanthin hoạt động như một bộ lọc ánh sáng xanh và chất chống oxy hóa, góp phần bảo vệ tế bào võng mạc khỏi tác động của gốc tự do. Cơ thể không tự tổng hợp được hai chất này, nên chúng cần được cung cấp từ chế độ ăn hoặc thực phẩm bổ sung.

Các nghiên cứu lớn về dinh dưỡng cho mắt, trong đó có nghiên cứu AREDS2 do Viện Mắt Quốc gia Hoa Kỳ thực hiện, đã tìm hiểu vai trò của lutein và zeaxanthin trong công thức bổ sung dành cho người có thoái hóa điểm vàng tuổi già ở mức độ nhất định. Đây là nhóm dưỡng chất được quan tâm trong chăm sóc sức khỏe mắt lâu dài.

Cần hiểu đúng rằng các dưỡng chất này hỗ trợ sức khỏe võng mạc nói chung; chúng không phải là thuốc và không có tác dụng chữa khỏi các bệnh về mắt. Việc bổ sung nên đặt trong tổng thể lối sống lành mạnh và khám mắt định kỳ.

Cách tốt và tự nhiên để bổ sung là thông qua chế độ ăn đa dạng, giàu rau xanh và rau củ nhiều màu:

• Rau lá xanh đậm: cải bó xôi (rau bina), cải xoăn, cải ngọt, bông cải xanh.
• Lòng đỏ trứng.
• Ngô (bắp), đậu Hà Lan.
• Trái cây và rau củ màu vàng, cam như bí đỏ, ớt chuông.

Một chế độ ăn cân bằng, nhiều rau củ thường cung cấp lượng lutein và zeaxanthin đáng kể cho phần lớn mọi người.

Việc dùng viên bổ sung lutein và zeaxanthin có thể được cân nhắc với một số nhóm, nhưng nên có tư vấn chuyên môn:

• Người ăn ít rau xanh, chế độ ăn thiếu đa dạng.
• Người lớn tuổi quan tâm đến sức khỏe mắt và đã được bác sĩ tư vấn.
• Người làm việc nhiều giờ với màn hình muốn hỗ trợ chăm sóc mắt, kết hợp cùng thói quen nghỉ mắt.

Tốt nhất nên trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ để biết sản phẩm và liều dùng có phù hợp với tình trạng của bạn hay không, đặc biệt nếu bạn đang có bệnh lý về mắt hoặc đang dùng thuốc khác.

Khi sử dụng thực phẩm bổ sung lutein, zeaxanthin, cần lưu ý:

• Dùng theo liều khuyến nghị ghi trên nhãn sản phẩm, không tự ý dùng liều cao.
• Carotenoid tan trong dầu, nên uống cùng bữa ăn có chất béo giúp hấp thu tốt hơn.
• Phụ nữ mang thai, cho con bú, người có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
• Thực phẩm bổ sung không thay thế chế độ ăn cân bằng và khám mắt định kỳ.

Hãy chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và đọc kỹ thành phần, hướng dẫn sử dụng.

Bổ sung dưỡng chất không thay thế việc thăm khám khi mắt có vấn đề. Hãy đi khám bác sĩ chuyên khoa mắt nếu bạn gặp:

• Nhìn mờ, méo hình ảnh hoặc xuất hiện điểm tối ở vùng nhìn trung tâm.
• Giảm thị lực đột ngột hoặc nhanh.
• Đau mắt, đỏ mắt kéo dài, nhìn thấy chớp sáng hay nhiều đốm đen mới xuất hiện.
• Người trên 40 tuổi hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh về mắt nên khám mắt định kỳ.

Lutein và zeaxanthin là những dưỡng chất hỗ trợ sức khỏe mắt, tốt nhất nên được cung cấp từ chế độ ăn giàu rau xanh; việc bổ sung thêm nên đặt trong tổng thể lối sống lành mạnh và khám mắt định kỳ.

Miễn trừ trách nhiệm: Sản phẩm (thực phẩm bổ sung) nêu trong bài không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Tham khảo ý kiến dược sĩ/bác sĩ trước khi sử dụng.