Ợ nóng và trào ngược dạ dày khi mang thai: nguyên nhân, cách giảm khó chịu an toàn và khi nào cần đi khám

Trong thai kỳ, nồng độ hormone progesterone tăng cao làm giãn cơ vòng giữa thực quản và dạ dày. Cơ vòng này bình thường giữ vai trò như một chiếc van ngăn dịch vị trào ngược lên; khi nó giãn ra, axit dạ dày dễ trào lên thực quản hơn, gây cảm giác nóng rát.

Càng về cuối thai kỳ, tử cung lớn dần đẩy dạ dày lên trên và làm tăng áp lực trong ổ bụng, khiến trào ngược nặng hơn. Theo NHS, đây là lý do ợ nóng thường gặp và rõ rệt hơn trong những tháng cuối. Tình trạng này tuy khó chịu nhưng phần lớn không gây hại cho em bé.

Mẹ bầu có thể gặp một hoặc nhiều biểu hiện sau:

• Cảm giác nóng rát ở vùng ngực, sau xương ức, thường xuất hiện sau khi ăn hoặc khi nằm.
• Ợ chua, ợ hơi, có vị chua hoặc đắng ở miệng.
• Đầy bụng, khó tiêu, nhanh no.
• Khó chịu tăng lên khi cúi người hoặc nằm xuống ngay sau ăn.

Những triệu chứng này thường dao động theo ngày và có xu hướng giảm sau khi sinh.

Thay đổi thói quen ăn uống và sinh hoạt thường là bước đầu tiên và hiệu quả để giảm ợ nóng:

• Chia nhỏ bữa ăn: ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày thay vì vài bữa lớn để giảm áp lực lên dạ dày.
• Ăn chậm, nhai kỹ và tránh ăn quá no.
• Tránh các thực phẩm dễ kích thích: đồ chiên rán nhiều dầu mỡ, cay, chua, cà phê, nước có ga và sô-cô-la.
• Không nằm ngay sau khi ăn: nên đợi ít nhất 2–3 giờ trước khi nằm hoặc đi ngủ.
• Kê cao đầu giường hoặc gối cao phần thân trên khi ngủ.
• Mặc quần áo rộng rãi, tránh bó sát vùng bụng.

Khi điều chỉnh lối sống chưa đủ, một số thuốc kháng axit (antacid) hoặc thuốc tạo lớp bảo vệ niêm mạc dạ dày dạng alginate có thể được cân nhắc để giảm triệu chứng. Theo NHS, nhiều mẹ bầu có thể dùng các sản phẩm này, nhưng việc lựa chọn nên có tư vấn của dược sĩ hoặc bác sĩ.

Một số lưu ý quan trọng:

• Không tự ý dùng kéo dài hoặc phối hợp nhiều loại thuốc dạ dày cùng lúc.
• Một số thuốc kháng axit chứa nhiều natri hoặc không phù hợp với mẹ bầu có bệnh lý nền — cần hỏi ý kiến chuyên môn trước khi dùng.
• Luôn báo cho dược sĩ biết bạn đang mang thai để được tư vấn lựa chọn phù hợp.

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán của bác sĩ. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.

Hãy đi khám nếu mẹ bầu gặp một trong các tình huống sau:

• Ợ nóng, trào ngược nặng làm mất ngủ, ăn uống kém kéo dài.
• Nuốt đau hoặc nuốt khó.
• Nôn nhiều, nôn ra dịch giống bã cà phê hoặc có máu.
• Đau bụng vùng trên dữ dội, đặc biệt ở vùng dưới sườn phải.
• Sụt cân, mệt mỏi bất thường.
• Đau đầu dữ dội, nhìn mờ, phù nhiều kèm đau vùng thượng vị (cần loại trừ biến chứng thai kỳ).

Những dấu hiệu này cần được bác sĩ đánh giá để xác định nguyên nhân và xử trí phù hợp.

Phần lớn trường hợp ợ nóng khi mang thai là lành tính và cải thiện sau sinh. Tuy nhiên, mỗi thai kỳ là khác nhau, nên việc dùng bất kỳ loại thuốc nào — kể cả thuốc không kê đơn hay thực phẩm bổ sung — đều nên được trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ.

Ưu tiên các biện pháp không dùng thuốc trước, duy trì chế độ ăn lành mạnh, uống đủ nước và nghỉ ngơi hợp lý. Đừng ngần ngại chia sẻ với bác sĩ nếu triệu chứng ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt hằng ngày.

Ợ nóng khi mang thai tuy khó chịu nhưng phần lớn lành tính và có thể cải thiện bằng điều chỉnh ăn uống, lối sống. Hãy ưu tiên các biện pháp không dùng thuốc và trao đổi với bác sĩ khi cần dùng thêm sản phẩm hỗ trợ.

Miễn trừ trách nhiệm: Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng bất kỳ sản phẩm nào, và tham khảo ý kiến dược sĩ hoặc bác sĩ khi cần.