Viêm âm đạo do nấm Candida ở phụ nữ: dấu hiệu nhận biết, điều trị OTC an toàn và phòng tái phát

Candida là một loại nấm men thường tồn tại với số lượng nhỏ trong âm đạo cùng các vi khuẩn có lợi, tạo nên hệ vi sinh cân bằng. Khi sự cân bằng này bị phá vỡ, nấm Candida có thể phát triển quá mức và gây viêm.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ bao gồm: dùng kháng sinh kéo dài, thay đổi nội tiết (mang thai, dùng thuốc tránh thai), đái tháo đường kiểm soát kém, hệ miễn dịch suy giảm, mặc quần áo bó sát ẩm ướt và vệ sinh vùng kín không phù hợp. Đây không phải là bệnh lây truyền qua đường tình dục, dù đôi khi xuất hiện sau quan hệ.

Các biểu hiện thường gặp của viêm âm đạo do nấm gồm:

• Ngứa và kích ứng ở vùng âm đạo và âm hộ, đôi khi rất khó chịu.
• Khí hư trắng đục, đặc, vón như sữa đông (bã đậu), thường không có mùi hôi rõ.
• Cảm giác nóng rát, nhất là khi đi tiểu hoặc khi quan hệ.
• Đỏ và sưng nhẹ vùng âm hộ.

Cần lưu ý rằng nhiều bệnh phụ khoa khác cũng gây ngứa và tiết dịch bất thường. Nếu đây là lần đầu xuất hiện triệu chứng hoặc bạn không chắc chắn, nên đi khám để được chẩn đoán chính xác thay vì tự phỏng đoán.

Với những trường hợp đã được xác định là nhiễm nấm và triệu chứng nhẹ, một số thuốc kháng nấm không kê đơn dạng đặt âm đạo hoặc kem bôi (ví dụ nhóm hoạt chất clotrimazole) có thể giúp cải thiện. Theo Cleveland Clinic, các thuốc kháng nấm tại chỗ thường có hiệu quả với nhiều trường hợp viêm âm đạo do nấm không biến chứng.

Khi sử dụng cần lưu ý:

• Dùng đủ liệu trình theo hướng dẫn, không tự ý ngưng sớm khi vừa đỡ ngứa.
• Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và hỏi dược sĩ về cách dùng đúng.
• Phụ nữ mang thai, cho con bú, hoặc có bệnh nền nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
• Giữ vùng kín sạch và khô; có thể dùng dung dịch vệ sinh phụ nữ dịu nhẹ, pH phù hợp để hỗ trợ vệ sinh hằng ngày, nhưng không thụt rửa sâu trong âm đạo.

Thông tin mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán của bác sĩ.

Một số thói quen giúp giữ hệ vi sinh vùng kín cân bằng và hạn chế tái phát:

• Mặc đồ lót cotton thoáng, tránh quần áo bó sát ẩm ướt; thay đồ tập, đồ bơi ướt càng sớm càng tốt.
• Vệ sinh vùng kín nhẹ nhàng từ trước ra sau, lau khô sau khi tắm và sau khi đi vệ sinh.
• Tránh thụt rửa âm đạo và các sản phẩm có mùi thơm mạnh, xà phòng có tính tẩy rửa cao.
• Kiểm soát tốt đường huyết nếu bị đái tháo đường.
• Chỉ dùng kháng sinh khi có chỉ định của bác sĩ.

Hãy đến khám bác sĩ trong các trường hợp:

• Lần đầu xuất hiện triệu chứng hoặc không chắc chắn về nguyên nhân.
• Triệu chứng không cải thiện sau khi dùng thuốc kháng nấm OTC đúng cách, hoặc tái phát nhiều lần (từ 4 lần trở lên trong một năm).
• Khí hư có mùi hôi, màu vàng/xanh, hoặc kèm đau bụng dưới, sốt.
• Có chảy máu âm đạo bất thường.
• Đang mang thai hoặc có bệnh lý nền như đái tháo đường, suy giảm miễn dịch.

Bác sĩ có thể cần khám và xét nghiệm để phân biệt với các nguyên nhân khác và đưa ra hướng điều trị phù hợp.

Viêm âm đạo do nấm rất thường gặp và đa số đáp ứng tốt với điều trị. Tuy nhiên, tự chẩn đoán sai có thể khiến bạn bỏ sót những bệnh phụ khoa khác có biểu hiện tương tự. Vì vậy, nếu triệu chứng tái đi tái lại hoặc không điển hình, việc đi khám để được chẩn đoán đúng là rất quan trọng.

Không nên lạm dụng dung dịch vệ sinh có tính sát khuẩn mạnh hay thụt rửa, vì có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh tự nhiên và khiến tình trạng dễ tái phát hơn.

Viêm âm đạo do nấm rất thường gặp và đa số đáp ứng tốt với điều trị. Nhận biết đúng, dùng thuốc hợp lý và giữ thói quen vệ sinh phù hợp giúp chị em phòng tái phát và bảo vệ sức khỏe vùng kín.

Miễn trừ trách nhiệm: Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng bất kỳ sản phẩm nào, và tham khảo ý kiến dược sĩ hoặc bác sĩ khi cần.